اصلیترین و مهمترین تركیبات زعفران همان تركیبات زردرنگ، تلخ و معطری است كه در درمان اختلالات قاعدگی و افسردگی موثر است.
یك بررسی علمی كه توسط سحر كامران سامانی ، مهندس علوم و صنایع غذایی و رقیه كامران سامانی ، كارشناس تكنولوژی پرتوشناسی (رادیولوژی) انجام شد ، نشان داد مصرف صحیح زعفران كه حاوی تركیبات زردرنگ (مشتقات كروستین) است ، میتواند تولید سروتونین را در مغز كنترل و درمان اختلالات قاعدگی و افسردگی را دربر داشته باشد.
تركیبات زردرنگ زعفران (مشتقات كروستین) به خوبی در آب محلولاند؛ پیكروكروسین از جمله تركیبات تلخ است و مهمترین تركیب مواد معطر (اسانس) سافرانال است.
زعفران دارای خواص نیروبخش و قاعدهآور بوده به طوری كه دم كرده زعفران و مصرف هر روز 2 تا 3 فنجان در 3 نوبت آثار مهمی در معالجه اختلالات قاعدگی دارد. زعفران، قاعدگی را تحریك كرده و درد كمر ناشی از اختلال قاعدگی را آرام میكند.
این پژوهش نشان میدهد علت عوارض پیش از قاعدگی و علایم افسردگی، تغییرات در فعالیت سروتونین است كه زعفران روی ماده شیمیایی سروتونین در مغز و نحوه فعالیت آن اثر میگذارد.
سروتونین نوعی انتقالدهنده عصبی است كه نقش مهمی در خوابیدن، تعدیل حالت و رفتار، اشتها و… دارد. اتصال سروتونین به برخی سلولهای تحریككننده، نشاندهنده علائم افسردگی است؛ به علاوه شرایط بیولوژیك و عوامل خاصی مانند تولیدمثل، هورمونهای ژنتیك، بارداری، زایمان و یائسگی در افسردگی تاثیر دارند.
بررسی این دو محقق بیانگر این است كه در فرآیند افسردگی در مغز با كمبود غلظت سروتونین روبهرو هستیم. افرادی كه میزان تولید سروتونین در مغز آنها پایین است، برای بهبود روحیه خود بیشتر به غذای رنگین (زعفران) روی میآورند كه سروتونین را در مغز زیاد میكند، در نتیجه كاهش افسردگی را در پی خواهد داشت.
