اگر تا به حال چند بار وزن کم کردهاید و دوباره آن را به دست آوردهاید، احتمالاً فکر میکنید مهمترین ضرر این چرخه، فقط بازگشت چربیهای از دسترفته است. اما یک مطالعه جدید که در مجله علمی Radiology منتشر شده، نشان میدهد ماجرا بسیار جدیتر از این است.
این پژوهش با استفاده از تصویربرداری MRI روی بیش از ۱۴۰۰ نفر نشان داد افرادی که وزنشان بهطور مداوم بالا و پایین میرود، در طول زمان بخش قابلتوجهی از توده عضلانی خود را از دست میدهند؛ عضلهای که معمولاً بهسادگی قابل بازگشت نیست.
این موضوع برای هر کسی که سابقه چندین رژیم لاغری پیدرپی دارد اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نتیجه نهایی این چرخه، معمولاً بدنی با درصد چربی بالاتر و توان عضلانی کمتر نسبت به قبل از شروع رژیم است، حتی اگر عدد روی ترازو تفاوتی نکرده باشد.
در ادامه این مقاله بررسی میکنیم رژیم یویویی دقیقاً چیست، چرا باعث کاهش توده عضلانی میشود، چه افرادی بیشتر در معرض خطر هستند و چگونه میتوان بدون آسیب به عضلات، وزن را بهصورت پایدار کاهش داد.
رژیم یویویی چیست؟
رژیم یویویی (Weight Cycling) به الگویی از کاهش وزن گفته میشود که در آن فرد پس از کاهش وزن، در مدتزمانی نسبتاً کوتاه دوباره وزن از دسترفته را به دست میآورد و این چرخه بارها تکرار میشود. نام «یویویی» نیز از شباهت این نوسان به حرکت بالا و پایین اسباببازی یویو گرفته شده است.
این الگو معمولاً نتیجه رژیمهای بسیار محدودکننده و کوتاهمدت است؛ رژیمهایی که کالری دریافتی را بهشدت کاهش میدهند، در بلندمدت قابل ادامه نیستند و پس از پایان آنها، فرد به سمت پرخوری جبرانی و بازگشت وزن سوق داده میشود.
چرا این الگو تا این حد رایج است؟
دلایل رایج شکلگیری رژیم یویویی عبارتاند از:
- انتظار برای کاهش وزن سریع و نداشتن صبر برای روند تدریجی کاهش وزن
- استفاده از رژیمهای مد روز بهجای برنامههای تغذیهای اصولی
- نداشتن آگاهی کافی درباره تفاوت کاهش وزن سالم و کاهش وزن ناسالم
- بیتوجهی به ورزشهای مقاومتی در کنار محدودیت کالری
